Kom van Biegel verdient een opknapbeurt, vindt 97% van de buurt

Eén ding is duidelijk: het overgrote deel van Het Spiegel wil dat de Kom van Biegel wordt opgeknapt. Dat blijkt uit de enquête die de Spiegelvrienden over dit onderwerp hebben georganiseerd. Maar liefst 97 procent van de respondenten is voor een opknapbeurt.

In het najaar van 2025 en de winter van 2025-2026 zette de Vereniging Vrienden van Het Spiegel een online enquête uit onder bewoners van Het Spiegel in Bussum over de toekomst van de Kom van Biegel. Aanleiding waren verontruste berichten van deskundigen over de staat van deze kleine vijver met aangrenzend groen, een plek met historische en ecologische waarde. In totaal hebben 96 bewoners de enquête ingevuld, wat behoorlijk veel is voor een wijkvraagstuk.

Het doel was te peilen hoe bewoners de huidige staat van de Kom ervaren, wat ze er in de toekomst in zien en in hoeverre ze bereid zijn zelf bij te dragen aan beheer en herstel. De uitkomsten zijn opvallend eensgezind.

Wat zeggen bewoners over de Kom van Biegel?

De belangrijkste uitkomsten op een rij:

• 97 procent wil een opknapbeurt. Bewoners houden van de plek, groen, historisch en rustig, maar ergeren zich aan de vervuiling, slechte waterkwaliteit en verwaarloosde uitstraling.

• Top drie urgentste ingrepen: waterkwaliteit verbeteren (77x), oevers en beplanting vernieuwen (57x) en meer biodiversiteit (47x). Hondenpoep en afval van leerlingen van het Vituscollege worden herhaaldelijk als voornaamste overlastbronnen benoemd.

• Gewenste identiteit: een rustige natuurplek (31x) en visuele blikvanger met dorpskarakter (25x). Niet drukke recreatie, maar rust en ecologie.

• Verantwoordelijkheid: 84 procent wil één gemeentelijk aanspreekpunt. De grote meerderheid ziet de gemeente als eindverantwoordelijke, eventueel samen met bewoners. Bewoners zijn bereid mee te doen, 54 procent wil bijdragen en 80 procent overweegt mee te doen aan een schoonmaakdag, maar willen niet de verantwoordelijkheid overnemen.

• 
  

Huidige staat: voldoende, maar beter kan

Bewoners beoordelen de huidige staat van de Kom overwegend als matig. Op een schaal van 1 tot 5 geeft de meerderheid een 3 of 4: voldoende, maar met duidelijke ruimte voor verbetering. Bewoners waarderen de groene, historische en rustige kwaliteiten, maar worden gehinderd door rommel, slechte waterkwaliteit en een verwaarloosde uitstraling. Hondenpoep en afval van leerlingen van het nabijgelegen Vituscollege worden meerdere keren expliciet benoemd.

Een overweldigend duidelijk antwoord

Van de 96 respondenten zeggen 68 'ja, zeker' op de vraag of de Kom een opknapbeurt verdient. Nog eens 25 zeggen 'ja, maar beperkt'. Slechts twee respondenten vinden het niet nodig.

De meest urgente wens is het verbeteren van de waterkwaliteit: 77 van de 96 respondenten noemen dit expliciet. De oevers en beplanting worden door meer dan de helft als prioriteit gezien. Toegankelijkheid, zoals paden en bankjes, staat op de derde plek. Meerdere bewoners noemen ook betere verlichting 's avonds, verwijdering van de Amerikaanse rivierkreeft en een concretere aanpak van hondenpoep.

Ideaal: rust, natuur en dorpskarakter

Bewoners hebben een duidelijke voorkeur voor rust en natuur boven drukke recreatie of intensief gebruik. De meest genoemde gewenste identiteit is die van een rustige natuurplek (31x), gevolgd door 'visuele blikvanger met dorpskarakter' (25x). Een ecologisch voorbeeldproject wordt door dertien bewoners gewenst. Opvallend: meerdere vrije antwoorden bepleiten een combinatie, want natuur, dorpskarakter en educatie kunnen naast elkaar bestaan.

Het belang van biodiversiteit wordt hoog ingeschat: 59 respondenten geven het de hoogste prioriteitsscore, en nog eens 20 geven het een 2.

Gemeente als eindverantwoordelijke

Op de vraag wie primair verantwoordelijk moet zijn voor het onderhoud, is de gemeente de onbetwiste eerste keuze. Van de respondenten wil 85 procent de gemeente als (mede)verantwoordelijke. Van hen kiest 47 procent voor een gedeelde aanpak met bewoners, en 38 procent stelt de gemeente sec verantwoordelijk. Slechts een kleine minderheid wil de verantwoordelijkheid volledig bij een buurtinitiatief leggen.

84 procent wil bovendien dat er één eindverantwoordelijke vanuit de gemeente wordt aangewezen. Een duidelijk signaal: bewoners willen een herkenbaar aanspreekpunt.

Bewoners willen zelf meedoen, maar niet de regie overnemen

Hoewel bewoners de gemeente als hoofdverantwoordelijke zien, staat een ruime meerderheid open voor een actieve rol van buurtinitiatieven. 62 respondenten zeggen 'ja' op de vraag of buurtinitiatieven een vaste rol mogen krijgen in beheer en ecologie. 27 respondenten zeggen 'misschien', en slechts zeven zeggen 'nee'.

De voornaamste twijfels bij de 'misschien'-groep:

• Continuïteit: zal de betrokkenheid van vrijwilligers op lange termijn gewaarborgd blijven?

• Kennisbehoefte: ecologisch beheer vereist specialistische kennis; enthousiasme alleen is niet voldoende.

• Regie: de gemeente moet de eindverantwoordelijkheid houden en mag die niet bij bewoners neerleggen.

  
  

Meerdere respondenten noemen het Vituscollege als een partij die actief betrokken zou moeten worden, zowel als veroorzaker van vervuiling als als kans voor onderhoud of educatief gebruik.

Meer dan de helft van de respondenten (54 procent) is bereid actief bij te dragen, hetzij met tijd, hetzij financieel, hetzij beide. Op de vraag of men wil meedoen aan een jaarlijkse schoonmaakdag zegt 53 procent 'ja' en 29 procent 'misschien'. Een potentieel deelnemersveld van 80 procent is zeker bemoedigend.

Aanbevelingen van de Spiegelvrienden

Op basis van de enquêteresultaten doet de Vereniging Vrienden van Het Spiegel de volgende aanbevelingen aan de gemeente:

1. Waterkwaliteit als prioriteit 1. 77 van de 96 respondenten noemen dit als meest urgente ingreep. Inventariseer de oorzaken, inclusief de ecologische rand, bronnen en de Amerikaanse rivierkreeft, en maak een plan van aanpak.

2. Aanpak oevers en beplanting. Vernieuw oeverzones met inheemse beplanting. Betrek hierbij ecologische kennis, bijvoorbeeld via Goois Natuurreservaat, de Groene Ruijter of de stadsecoloog.

3. Toegankelijkheid en sfeer verbeteren. Verbeter paden, voeg bankjes toe en zorg voor verlichting op donkere plekken. Meerdere bewoners vragen specifiek om een wandelpad rondom het water.

4. Aanpak rommel en hondenpoep. Herstel verwijderde prullenbakken. Plaats duidelijke bordjes over hondenpoep en maak handhaving bespreekbaar met de gemeente.

5. Betrek het Vituscollege. De school wordt meerdere keren als veroorzaker én als kans benoemd. Samenwerking voor onderhoud of educatief gebruik kan twee problemen tegelijk aanpakken.

6. Wijs één gemeentelijk aanspreekpunt aan. 84 procent van de bewoners wil een eindverantwoordelijke vanuit de gemeente. Dit geeft vertrouwen en zorgt voor continuïteit.

7. Organiseer een buurtbijeenkomst. Meerdere respondenten vragen om met de buurt te praten, niet over de buurt. Een inloopavond helpt draagvlak te bouwen en concrete bijdragers te werven.

8. Start met een schoonmaakdag. Meer dan 80 procent wil meedoen of overweegt dat. Een laagdrempelig begin om betrokkenheid te tonen en te consolideren.
   

Het potentieel is er: een betrokken buurt, een historisch waardevolle plek en breed draagvlak voor verbetering. Nu is het aan de gemeente en de bewoners samen om dat potentieel te verzilveren.

Gemeente of Waterschap: wie beheert de Kom van Biegel?

Een woordvoerder van de gemeente Gooise Meren laat weten dat het beheer van de Kom van Biegel complex is. Onderhoud van het groen valt onder de taken van de gemeente, maar het water van de vijver valt onder het beheer van Waterschap Amstel, Gooi en Vecht. Het Waterschap geeft de Kom geen prioriteit, omdat het een kleine hoeveelheid stilstaand water betreft.

Voorzitter Robert Kok van de Spiegelvrienden wil duidelijkheid van de naar elkaar verwijzende instanties: "Het lijkt mij logisch dat de gemeente hierin de regie neemt. Het groen ligt al bij de gemeente, nu alleen het water nog. Zolang partijen naar elkaar blijven wijzen gebeurt er feitelijk weinig tot niets, terwijl de situatie urgent is. De Kom van Biegel kan echt een mooi park zijn waar vele van onze Spiegelbewoners plezier van hebben. Ook hebben veel bewoners aangegeven zelf een bijdrage te willen leveren aan de verbeteringen."