Vuurwerkenquête Het Spiegel: meerderheid wil verbod

Vuurwerk rond oud en nieuw: het blijkt een beladen onderwerp te zijn in Het Spiegel. Nog nooit kregen de Spiegelvrienden zoveel reacties op een enquête. Maar liefst 242 bewoners vulden de vragenlijst in, en het beeld dat daaruit naar voren komt is helder: vooral oudere buurtbewoners ervaren veel overlast, en een ruime meerderheid staat achter een vuurwerkverbod.

Wie deed er mee aan de vuurwerkenquête?

Het merendeel van de respondenten is ouder dan 50 jaar (74 procent, 179 personen). Slechts tien personen (4,1 procent) zijn jonger dan 40 jaar, van wie één jonger dan 30. De meeste respondenten hebben geen kinderen meer thuis wonen (71 procent) en bijna 60 procent geeft aan geen huisdier te hebben. Van de huisdiereigenaren heeft bijna driekwart een hond en ruim een kwart een kat.

Meer dan de helft ervaart overlast

Een dikke veertig procent (98 personen) zegt geen tot weinig last te hebben van vuurwerk. De meerderheid van de bewoners (bijna 60 procent, 144 personen) geeft aan wel hinder te hebben ervaren tijdens de afgelopen jaarwisseling.

Geluidsoverlast springt er met afstand bovenuit: 167 personen (69 procent) noemen dit. Op de tweede plek staat vervuiling, niet alleen op straat maar ook van de lucht (128 personen, 53 procent). Ook schade, angst bij dieren en algemene onrust worden vaak genoemd. Sommige bewoners schrijven dat de eerste knallen al in september begonnen, wat de onzekerheid en stress vergroot.

Bij huisdiereigenaren is oud en nieuw een jaarlijkse bron van spanning. Een groot deel van hun dieren ervaart stress door vuurwerkgeluid. Sommige bewoners geven aan met hun dieren naar rustige plekken te moeten vluchten of medicatie te gebruiken.

Hoort vuurwerk bij de Nederlandse traditie?

Meer dan de helft van de geënquêteerden (50,4 procent, 122 mensen) is van mening dat vuurwerk niet bij de Nederlandse nieuwjaarstraditie hoort. Daar staat tegenover dat 42 procent (102 mensen) dat wel vindt.

Ruime meerderheid voor een vuurwerkverbod

Een van de meest uitgesproken uitkomsten van de enquête is de vraag naar een vuurwerkverbod in Het Spiegel. De meerderheid van de respondenten spreekt zich uit voor een volledig verbod (66 procent, 159 personen). Ruim 20 procent (52 personen) is voor een gedeeltelijk verbod, waarbij alleen in bepaalde zones vuurwerk afgestoken mag worden. Nog geen tien procent (22 personen) is tegen een verbod.

Wie koopt en steekt vuurwerk af in Het Spiegel?

Slechts een dikke 15 procent (37 personen) geeft aan dat ze het afgelopen jaar vuurwerk hebben gekocht en afgestoken. Het overgrote deel (205 personen, bijna 85 procent) heeft geen vuurwerk gekocht of de lucht in geschoten.

Als er dan vuurwerk werd gekocht, was dat vooral grondsiervuurwerk (35 personen) en pijlen (22 personen). Slechts vijf personen gaven aan knalvuurwerk te kopen.

De meeste bewoners (79,8 procent) geven geen geld uit aan vuurwerk. Een kleine groep geeft meer dan honderd euro uit: 13 personen tot 200 euro en zes personen tot maximaal 300 euro.

Over minderjarige kinderen is men voorzichtig: een ruime meerderheid staat vuurwerk alleen toe onder toezicht. 62 respondenten (26 procent) laten hun kinderen helemaal geen vuurwerk afsteken; 32 personen (13 procent) houden toezicht als hun kinderen vuurwerk afsteken.

Opvallend is de verdeeldheid over wie het vuurwerkafval opruimt. 43 procent (104 personen) ruimt de rommel zelf op, maar ruim 25 procent (62 personen) geeft aan dat het afval op straat achterblijft.

Vuurwerkkopers zijn geen homogene groep

De 37 vuurwerkkopers in Het Spiegel, goed voor ruim 15 procent van de respondenten, vormen een opvallende categorie. De meeste kopers bevinden zich in de leeftijdscategorie 40 tot 59 jaar. Opvallend genoeg ervaart een groot deel van hen zelf ook overlast van vuurwerk in de wijk. Vuurwerkkopers zijn dus geen homogene groep en staan vaak juist open voor veiliger en centraler georganiseerd vuurwerk, mits tradities op een verantwoorde manier behouden kunnen blijven.

Een centrale vuurwerkshow bij de Kom van Biegel?

Dat een centrale vuurwerkshow leeft onder bewoners, blijkt duidelijk uit de reacties. 78 personen (32 procent) staan positief tegenover het idee om bij de Kom van Biegel naar een gezamenlijke show te gaan. Als die goed georganiseerd is, stijgt dat draagvlak flink: 141 personen (58 procent) zouden dan gaan kijken. Slechts een klein deel geeft aan liever vast te houden aan eigen vuurwerk.

Kopers noemen ook diverse alternatieven: droneshows, één centrale afsteekplek, betere handhaving en beperkingen op zware knalvuurwerkcategorieën.

Wat zeggen bewoners zelf over alternatieven?

Uit 128 open antwoorden blijkt dat bewoners sterk verschillen in ideeën over alternatieven, maar dat er een duidelijke lijn zichtbaar is: veel mensen staan open voor modernere, veiligere en meer gecentraliseerde vieringsvormen. Lichtshows, lasershows en droneshows worden vaak genoemd als aantrekkelijke en eigentijdse vervangers. Anderen pleiten voor centrale afsteekplekken of vuurwerkzones om de overlast te beperken.

Handhaving komt opvallend vaak terug als essentieel onderdeel van de oplossing, vooral omdat vroegtijdig vuurwerk in september, oktober en november als zeer storend wordt ervaren.

Sommigen zien vuurwerk als een gewoonte die niet meer past bij deze tijd, gezien de milieu-impact, veiligheidsrisico's en het dierenleed. Tegelijkertijd wordt er ook gezocht naar alternatieven die de sociale cohesie versterken, zoals samen proosten op straat.

Wat bewoners zelf zeggen:

• "Show met drones, hup met de tijd mee."

• "Centraal vuurwerk bij de Kom van Biegel zou geweldig zijn."

• "Per straat een glaasje met de buren."

• "Gewoon handhaven op de tijden waarop je vuurwerk mag afsteken."