Ouderen ervaren veeloverlast van vuurwerk

De recent uitgevoerde enquête over vuurwerk in Het Spiegel laat een helder en soms confronterend beeld zien van hoe bewoners de jaarwisseling ervaren. Ruim zestig procent is het eens met de komst van een algemeen vuurwerkverbod. Uit de 242 reacties blijkt dat vuurwerk voor velen niet langer alleen een feestelijk ritueel is, maar een bron van zorg, overlast en frustratie. Meer dan de helft van de geënquêteerden (50,4 procent -122 mensen) is van mening dat vuurwerk niet bij de Nederlandse Nieuwjaars traditie hoort. Daar staat tegenover dat 42 procent (102 mensen) dat wel vindt.

Als we kijken naar de leeftijdsopbouw van de personen die hebben geantwoord, is het merendeel de 50 gepasseerd (74 procent -179 personen). Tien personen (4,1procent) zijn jonger dan 40 jaar, van wie één jonger is dan 30.  De meeste respondenten hebben geen kinderen meer thuis wonen (71 procent - 173 personen) en bijna 60 procent -141 personen geeft aan geen huisdier te hebben. Van de huisdiereigenaren heeft bijna driekwart een hond en een dikke 25 procent een kat.

ERVAREN OVERLAST

Een dikke veertig procent (98 personen) zegt geen tot weinig last te hebben van vuurwerk. De meerderheid van de bewoners (bijna zestig procent -144 personen) geeft aan wel hinder te hebben ervaren tijdens de afgelopen jaarwisseling. Geluidsoverlast springt er met afstand bovenuit (167 personen-69 procent) met op de tweede plek de vervuiling, niet alleen op straat maar ook van de lucht (128 personen-53 procent). Ook schade, angst bij dieren en algemene onrust worden vaak genoemd. Sommige bewoners schrijven dat de eerste knallen al in september begonnen, wat de onzekerheid en stress vergroot.

Wanneer wordt ingezoomd op de specifieke vormen van overlast valt op dat vooral harde knallen en langdurig vuurwerkgebruik worden genoemd. Bewoners melden ook schrikreacties bij jonge kinderen en huisdieren, evenals rommel die dagen blijft liggen.

Voor veel huisdiereigenaren is oud en nieuw een jaarlijkse bron van spanning. Uit de enquête blijkt dat een groot deel van hun dieren stress ervaart door vuurwerkgeluid. Sommige bewoners geven aan met hun dieren naar rustige plekken te moeten vluchten of medicatie te gebruiken.

VUURWERKKOPERS

De groep vuurwerkkopers in Het Spiegel – 37 personen, goed voor ruim 15 procent van alle respondenten – vormt een opvallende categorie binnen de enquête. Hun antwoorden laten een genuanceerd beeld zien dat afwijkt van het stereotype dat vuurwerkkopers altijd voorstander zouden zijn van vrij afsteken. De meeste kopers bevinden zich in de leeftijdscategorie 40–59 jaar. Opvallend genoeg ervaart een groot deel van hen zelf ook overlast van vuurwerk in de wijk, variërend van weinig tot veel.

VUURWERKSHOW

Dat een centrale vuurwerkshow leeft onder bewoners blijkt uit de reacties: veel mensen (78 personen – 32 procent) staan positief tegenover het idee om bij de Kom van Biegel naar een gezamenlijke show te gaan, helemaal als die goed georganiseerd is (141 personen – 58 procent).  Slechts een klein deel geeft aan liever vast te houden aan eigen vuurwerk. Daarnaast noemen kopers diverse alternatieven, zoals droneshows, één centrale afsteekplek, betere handhaving, en beperkingen op zware knalvuurwerkcategorieën.Deze bevindingen tonen dat vuurwerkkopers geen homogene groep vormen en vaak juist openstaan voor veiliger en centraler georganiseerd vuurwerk, mits tradities behouden kunnen blijven op een verantwoorde manier.

ALTERNATIEVEN

Uit 128 open antwoorden blijkt dat bewoners sterk verschillen in hun ideeën over alternatieven voor vuurwerk, maar dat er een duidelijke lijn zichtbaar is: veel mensen staan open voor modernere, veiligere en meer gecentraliseerde vieringsvormen. Lichtshows, lasershows en droneshows worden vaak genoemd als aantrekkelijke en eigentijdse vervangers. Anderen pleiten voor centrale afsteekplekken of vuurwerkzones om de overlast te beperken. Handhaving komt opvallend vaak terug als een essentieel onderdeel van de oplossing, vooral omdat vroegtijdig vuurwerk in september, oktober en november als zeer storend wordt ervaren.Sommigen gaan verder en zien vuurwerk als een gewoonte die niet meer past bij deze tijd, gezien milieu-impact, veiligheidsrisico's en dierenleed. Een aantal bewoners pleit voor volledige afschaffing. Tegelijkertijd wordt er ook gezocht naar alternatieven die de sociale cohesie versterken, zoals samen proosten op straat.

De antwoorden laten zien dat bewoners breed nadenken over alternatieven en dat de roep om verandering groot is — zowel onder voor- als tegenstanders van vuurwerk.

Maar liefst 242 mensen hebben de moeite genomen om de vragenlijst in te vullen. Dank daarvoor. Het geeft zo een mooi beeld van wat leeft onder de Spiegelbewoners. Er kwamen veel reacties binnen op vragen in de enquête. Ook dank voor die moeite. We proberen de vragen en antwoorden zo goed mogelijk te formuleren. Maar er zullen bij een onderzoek altijd vragen of antwoorden zijn die niet geheel uw mening verwoorden, net als bij kieswijzers of stemkompassen. Goed dat u reageert, het houdt ons ook scherp.